Komunikacja, autoprezentacja, współpraca, asertywność, sztuka dyskutowania i negocjacji – to umiejętności, które pomagają w relacjach z ludźmi i procentują w życiu zawodowym. Młody człowiek kończący szkołę powinien znać chociaż ich podstawowe zasady. W dorosłym życiu przydaje się także inteligencja emocjonalna, wyobraźnia społeczna, empatia, umiejętność uważnego słuchania...
Jednym z zadań edukacji jest przygotowanie uczniów do podejmowania samodzielnych decyzji i brania za nie odpowiedzialności oraz wyposażenie ich w umiejętności ułatwiające życie w społeczeństwie. Wartości te powinny być kształtowane podczas lekcji wychowawczych, zajęć z wiedzy o społeczeństwie, przedmiotów humanistycznych, etyki, wychowania do życia w rodzinie czy przedsiębiorczości.
W tym numerze „ o szkole.pl” polecamy publikacje dr Hanny Hamer, która popularyzuje wiedzę psychologiczną. U szkolonych przez siebie osób stara się wspierać rozwój inteligencji emocjonalnej, pokazuje możliwości korzystania z niej w życiu codziennym i zawodowym, kształci umiejętność autoprezentacji, komunikacji, negocjacji, zachowania w sytuacjach konfliktowych i stresujących. Podobne tematy porusza także w swoich książkach.
Rozwój umiejętności społecznych
Celem poradnika oraz przewodnika dla nauczycieli pod tym samym tytułem jest pomoc w pracy nad doskonaleniem dojrzałości społecznej. Poradnik zawiera ćwiczenia i porady, służące świadomemu kierowaniu własnym rozwojem oraz pogłębieniu wiedzy i umiejętności przydatnych w prywatnych i zawodowych kontaktach z ludźmi. Czytelnik zapozna się z zagadnieniami z zakresu inteligencji emocjonalnej, zgłębi tajniki sztuki porozumiewania się, asertywności, współpracy i współdziałania, negocjacji oraz sztuki kierowania sobą i ludźmi.
Przewodnik dla nauczycieli zawiera wskazówki metodyczne, przydatne w prowadzeniu lekcji rozwijających umiejętności społeczne. Nauczyciel znajdzie tu ciekawe propozycje przeprowadzenia lekcji wychowawczych – scenariusze wraz z komentarzami. Ćwiczenia i zadania można wykorzystywać w dowolnej kolejności, modyfikować je w zależności od potrzeb grupy.
Jak podkreśla autorka, najważniejszym zadaniem dla nauczyciela, który pragnie efektywnie prowadzić tego typu zajęcia, jest to, aby on sam był wewnętrznie spójnym, otwartym i wierzącym w sens swojej pracy człowiekiem. Z tym wyzwaniem jednak każdy musi poradzić sobie indywidualnie.
Hanna Hamer, Rozwój umiejętności społecznych. Jak skutecznie dyskutować i współpracować; Rozwój umiejętności społecznych. Jak skutecznie dyskutować i współpracować – Przewodnik dla nauczycieli Wydawnictwo VEDA, 1999
Bliżej siebie
Jak pomóc uczniom przebrnąć przez wyzwania związane z dorastaniem? Jak wspierać kogoś, kto ma już niemal dorosłe ciało i wciąż jeszcze bardzo młodziutką, delikatną psychikę? „Bliżej siebie” to zestaw 10 tematów i 20 scenariuszy lekcji, które ułatwiają poznanie tajników własnej psychiki i wspierają rozwój. W ten sposób autorka stara się pomóc wychowawcom prowadzącym swoich uczniów ku dorosłości. Tematy proponowanych zajęć dotyczą kryzysu wieku dorastania, psychologicznych różnic między dziewczętami i chłopcami, trudnej kwestii autorytetów, znalezienia złotego środka między postawami racjonalnymi i emocjonalnymi, samodzielnego myślenia i sensownego spędzania wolnego czasu, psychicznej manipulacji, ucieczek z domu i wiążących się z nimi zagrożeń, a także... walki ze słomianym zapałem.
Hanna Hamer, Bliżej siebie, Wydawnictwo VEDA, 2001
Oswoić nieśmiałość
Zestaw 22 propozycji lekcji wychowawczych, dotyczących nieśmiałości. Autorka porusza temat korzyści, strat i zmartwień, które bywają zarówno przyczyną jak i skutkiem nieśmiałości. Proponuje też sposoby poradzenia sobie z tą utrudniającą życie cechą. Jest to możliwe poprzez poznanie własnych potrzeb, zmartwień, budowanie poczucia własnej wartości i pewności siebie. Propozycje obejmują naukę radzenia sobie ze zmartwieniami, wychodzenia z samotności, nawiązywania i zacieśniania więzi, budowania przyjaźni, odkrywania siebie i własnej wartości, a także zachętę do pomocy innym w przezwyciężeniu nieśmiałości. Uczeń może też zgłębić sztukę publicznej prezentacji, która dla nieśmiałego człowieka wydaje się zadaniem ponad siły, umiejętność komunikowania własnych potrzeb i oczekiwań, a także prowadzenia zwyczajnej rozmowy towarzyskiej, reagowania na agresywne postawy innych osób i nieulegania agresorom. Dzięki tym lekcjom uczniowie – nawet jeśli nie wszystkim uda się w pełni pokonać nieśmiałość – zaakceptują siebie i nauczą się tak postępować, żeby nieśmiałość nie utrudniała im życia. Ponadto, jak zapewnia autorka, każdy młody człowiek znajdzie w tych zajęciach coś ciekawego, nawet taki, który deklaruje, że problemy nieśmiałości go nie dotyczą.
Hanna Hamer, Oswoić nieśmiałość, Wydawnictwo VEDA, 2000
